ⓘ Kalibutan Waraynon - Waraynon nga literatura, An Iroy nga Tuna, An Alejandria Ngan An Marol, Art Ramasasa, Waray, pinulungan, Jerry Grácio, Julan Shirwod Nueva ..

Waraynon nga literatura

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray An literatura Waraynon amo an literatura nga ginsurat hin mga Waraynon ha Winaray.

An Iroy nga Tuna

AN IROY NGA TUNA An iroy nga tuna matam-is pagpuy’an Bisan diin siplat puros kasangkayan. Aanhi an hingpit na ginkalipayan Hira nanay, tatay pati kabugtuan. Lugaring kay hiblon, sa dughan bati-on Inin Pilipinas dayuday uripon Ay Tuna nga akon natawhan! Hain daw an hingpit nga ginkaripayan? Salamat uyamot hinin kalangitan Waray na mabug-on nga at’ kasakitan Kay adton uripon nga nayon Labis mapait pa kay han kamatayon. Duroyog mag-ampo inin katiripon Nga di’ bumalik an at’ kauripon Kairo han at’ sumusunod kon Tulo nga bitoun ngan adlaw matunod.

An Alejandria Ngan An Marol

An marol bukad nga pili Bisan ko diri maanyag Bisan diri parayawnon Talagsaon mapatanyag; Ha luyo han mga dahon aadto an pangalimyon Kay bukad han kaagahon Ngan lipay hinin panahon An alejandria ha pungkay panhurak Naparayaw kay limbaon Kon sabagay madagmit mapurak Lumalabay an kamatahum, An marol painubsanon Naturok ha kahudluman Kay bukad han aton nayon Minamahal ha panumduman; Diri sangkap hin kahusay Kay ubos ada hin palad Kundi angay mayuyuon An kamaanyag ha kalag An alejandria kon namumukalkag An kabaysay napaunop Kundi ugaring tighatag hin sakit Kay an lawas lukop hin tunok.

Art Ramasasa

Hi Arturo Pajarilla Ramasasa, nga kilalado ha ngaran nga Art Ramasasa usa nga Waraynon nga musikero ngan kompositor. Hiya an sinisiring nga Blind Master of Waray Song tungod han iya pagkabuta ngan han iya abilidad ha musika komo magkaranta, kompositor, pagsista, pagtokar hin organ ngan pag-areglo hin musika. Nagtikang hiya pagin kompositor-nga-magkaranta ha edad nga 18. Nagrekord hiya para han kompanyiya nga Aquarius Records. Sugad kan Joseph Uy nagrekord gihapon hiya hin mga kuratsa, jota, aminudo, ngan iba pa nga mga musika hin sayaw ha Sinirangan nga Kabisay-an. An istilo han musika ni ...

Waray (pinulungan)

An Waray in usa nga pinulungan, pamulong, o yinaknan. Amo ini an lumad o tuminungnong nga pinulungan ha kasagaran han Sinirangan Bisayas labi na ha probinsya han Northern Samar, Eastern Samar, Western Samar, Biliran ngan Leyte. An Waray amo an ikalima nga igingagamiti nga pinulungan ha Pilipinas. Liniwat an pagngaran nga Binisaya ha Waray ha durudilain nga mga rason ngan an nalurulabaw ha ngatanan in an pagigin riko hini ngan diri pag-aangkla ha iba nga mga Bisaya nga pinulungan.

Jerry Grácio

Hi Jerry Grácio usa nga kontrobersyal’ nga bayot nga paragsiday tikang ha Mondragon, Northern Samar nga lumingkod nga komisyoner han Komisyon sa Wikang Filipino ha pulong nga Waray han Samar-Leyte-Biliran nga sumaliwan kan Dr. Carmelita Abdurahman.

Julan Shirwod Nueva

Hi Julan Shirwod Lamonte Nueva kilalá nga rapper tikang ha Sinirangan Bisayas, usa nga artista lokal nga api ha grupo nga Democrata Rappers, ug premyado nga paragsurat ngan paragsiday tikang ha siyudad han Catbalogan, Samar, Pilipinas.

Biliran

Ini nga artikulo mahitungod han probinsya. Para han bungto, kitaa an Biliran, Biliran. An Biliran usa han mga gigutiayi nga mga probinsya o lalawigan han Pilipinas. Nahamutangan ini ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon. It Biliran usa nga isla-nga-probinsya ngan nahamutangan la hin mga pira ka kilometros ha amihanan han isla han Leyte. Naval an kapital han Biliran. Han una, an Biliran kabahin han lalawigan han Leyte hangtod naging lain nga lalawigan an Biliran han tuig 1992.

Biringan

An Biringan usa nga mitikal nga siyudad nga sinisiring ng aada ha kabutngaan han Gandara, Tarangnan, ngan Pagsanghan ha Samar. Ginkuha an ngaran tikang ha pulong nga biling, bali an Biringan lugar han mga nawawara.

Democrata Rappers

An Democrata Rappers usa nga grupo lokal han mga paragtukar tikang ha Gandara, Samar. Gindudusô nira an kanta nga Winaray ha paagi han pagsurat han mga rap nga nagamit hiton nga pulong. It’ ira darahonon o motto, Democrata Production! ", nga nagsirbe nga vocal tag nga mababatian bag-o magtikang o harapit matapos an nasiring nga mga kanta. Diri limitado an ira ginkokomposo hiton nga higayon kay may mga napasikat gihapon hira nga mga kanta nga Tinag-alog. An lima nga ungay hini amo hira Frankie, G-Fred, Janice, Danreb ngan Julan.

Herminigildo A. Sanchez

Hi Herminigildo "Hermie" A. Sanchez, in usa nga pintor, magsusurat hin kanta, tagsurat ug paragsiday. Hiya in natawo ha Catbalogan, ha probinsya han Samar hadton ika-28 han Nodyembre tuig 1974 kanda Amado Solibaga Sanchez nga taga Tagapul-an, Samar ug ni Ester Jadaone Apolinar nga taga Basey, Samar. An iya kapikas han kinabuhi amo hi Ena Dacles Castillo nga taga-Catbalogan. Mayda hira duha nga anak, hi Johaness Paolo C. Sanchez ug hi Nino Paulinus C. Sanchez. Hi Herminigildo kumo magsusurat hin kanta in nagin finalist han magkadurudilain nga kompetisyon han Balaug Songwriting Contest, ug n ...

Leyte

An Leyte usa nga isla ha Sinirangan nga Kabisay-an. Amo ini an ika-walo han mga gidagko-i nga isla o puro ha Kapurupodan han Pilipinas. Iton isla mga 180 ka kilometros 110 ka milyas tikang ha amihanan ngadto ha salatan ug mga 65 ka kilometros 40 ka milyas dida hiton gihaluagi nga dapit. Ha amihanan, harapit na ini malakip hiton isla han Samar, nga nahabulag la hiton Estrecho han San Juanico nga iton kahaluag 2 ka kilometros 1.2 ka milyas hin mga pipira nga dapit hini. Iton Samar ug Leyte nahadugtong pinaagi han Tulay San Juanico tikang ha Baranggay Cabalawan ha Syudad han Tacloban ngadto h ...

Lingganay han Balangiga

An mga Lingganay han Balangiga an tulo nga kanan singbahan lingganay nga kinuha han United States Army tikang ha Singbahan ni San Lorenzo nga Martir ha Balangiga, Eastern Samar, Pilipinas, kon baga mga tropiyo han gera katima la han pagbulos nga sinmunod han nahinabo ha Balangiga han tuig 1901 ha takna han Gera han Pilipino-Amerikano. An usa nga lingganay han singbahan ginkaptan anay han 9th Infantry Regiment ha Camp Red Cloud, kun diin an ira campo aada ha South Korea, samtang an duha liwat iginbutang anay ha daan nga kampo han 11th Infantry Regiment ha Francis E. Warren Air Force Base in ...

Murón

Iton "muron" ngan "moron" naredirekta nganhi. Para hin iba nga mga paggamit han pulong nga "muron" ngan "moron" pakadto han Muron pansayod ngan Moron pansayod An murón nga agsob liwat nga sinusurat nga moron, muron, o morón, usá nga pagkaon ha Sinirangan nga Kabisay-an nga may pagkaparehos hit suman. Usá iní nga tuminongnong nga karaonon ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas labi na ha syudad han Tacloban ha lalawigan han Leyte ngan ha lalawigan han Eastern Samar. Tinatawag liwat iní hin agsob nga chocolate nga moron o murón nga tsokolate.

Nasodnon nga Parke san Kuapnit Balinsasayao

An Nasodnon nga Parke san Kuapnit Balinsasayao, puyde liwat Winaray nga Nasodnon nga Parke han Kuapnit Balinsasayao usa nga pinapasaliporan nga lugar han Pilipinas nga namumutang ha mga bungto han Abuyog ngan Baybay ha isla han Leyte han Sinirangan Bisayas. Ini nga parke may-ada 364 ektarya nga kahaluag ha sakob han mabukid nga kagurangan han isla han Leyte, may-ada 60 kilometro pasalatan tikang ha Tacloban nga maagi ha Maharlika Highway. Ini in nadeklara nga nasudnon nga parke han tuig 1937 pinaagi han Proklamasyon Ihap 142.

Parke Nasodnon hin Paghinomdom han Paglugsong ni MacArthur

An MacArthur Landing Memorial National Park usa nga protektado nga lugar han Pilipinas nga naghihinumdom han paglugsong ha kaagi ni Heneral Douglas MacArthur ha Leyte ha pagtikang han pagsalakay han pagbawi ngan pagliberar han Pilipinas tikang han pag-okupar han mga Hapones han 20 Oktubre 1944. Ini nga panhinabo dinmangat han gidako-i nga pag-awayan ha kadagatan han Gyera Pankalibotan II ngan han sinmunod nga kalupig han Hapon ngan pagsurender katapos hin hapit tulo ka tuig. Ini nga memorial han gyera nahamutang ha bungto han Palo ha purô han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an ngan usa ini ...

Sinirangan Bisayas

An Sinirangan nga Kabisay-an o gintatawag liwat nga Rehiyon 8 amo an nagbubug-os han dagko nga isla han Leyte ngan han Samar kaupod an Biliran ngan pipira pa nga gudti nga isla. Amo liwat ini in usa han duha nga Rehiyon han Pilipinas nga waray kahipid nga Rehiyon nga an giutan mao an tuna, kaparehas ini han Rehiyon han MIMAROPA. May-ada hin unom nga probinsya an Rehiyon VIII, amo an Biliran, Eastern Samar, Leyte, Northern Samar, Western Samar, ngan Southern Leyte ug pito nga mga syudad amo an mga syudad nga Ormoc, Baybay, Maasin, Calbayog, Catbalogan, Borongan ngan an Syudad han Tacloban n ...

Southern Leyte

An Southern Leyte usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahimutangan ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Maasin ngan nahimutangan an probinsya ha habagatan nga ika-upat nga dapit han isla han Leyte. Ha amihanan han lalawigan mabibilngan an probinsya han Leyte an Estrecho han Surigao ha sidlangan. An Dagat Bohol ada ha habagatan, ngan an Canigao Channel, nga tubtob ha Bohol, ha katundan. Iton Southern Leyte usa nga importante nga kabahin han sistema hin transportasyon han mga isla han nasod, nga mayda mga ferry nga nandadara hin mga tawo ug ...

Suman

An suman kay usa nga rice cake na nagtikang ha Pilipinas. Ginhimo ito tikang ha pilit na hinatokan, danay ginpuputos ha dahon hit saging. Ginkakaon ito na may padis na asukar o ginsasawsaw sa latik. Ha iba na ngadto ha Visayas, gintatawag ito na budbod. Mayda suman na ginhimo tikang ha bilanghoy.

                                     

ⓘ Kalibutan Waraynon

  • Winaray An literatura Waraynon amo an literatura nga ginsurat hin mga Waraynon ha Winaray. An mga syahan nga mga sumat hin Waraynon nga literatura natikang
  • Alejandria Ngan An Marol usa nga nahig - araan nga awit o kanta han mga Waraynon An marol bukad nga pili Bisan ko diri maanyag Bisan diri parayawnon Talagsaon
  • Hi Joseph Uy usa nga Waraynon nga musikero ngan kompositor. Sumala kan Doms Pagliawan, hiya an syahan han mga bag - o nga mga musikero nga nagrekord han
  • usa nga Waraynon nga musikero ngan kompositor. Hiya an sinisiring nga Blind Master of Waray Song ha Winaray: Buta nga Maestro han Awit Waraynon tungod
  • An Iroy nga Tuna usa nga awit nga nahig - araan han mga Waraynon Ini nga awit, ginsurat ni Iluminado Lucente. AN IROY NGA TUNA An iroy nga tuna matam - is
  • Iluminado Lucente Mayo 14, 1883 Palo, Leyte - Pebrero 14, 1960 usa nga Waraynon nga manunurat ug an kaurugan han iya mga sinurat mga siday ug mga drama
  • Dira Avelino Agosto 5, 1890 - Hulyo 21, 1986 usa nga Calbayognon ngan Waraynon nga politiko. Siya an syahan nga Mangulo o Presidente san Senado san ika - Tulo
  • of the World, 914 - 917. Oxford: Elsevier. Sanghiran san Binisaya Waraynon nga literatura Ortograpiya Onlayn nga Museo han ngatanan nga butang Waraynon
  • iginbatikos han kadam - an nga tagasuporta han mangulo. Bayot Paragsiday Waraynon nga Literatura Mondragon, Northern Samar Archived copy Ginhipos tikang
  • ha at dughan umukoy. Kalibutan ko, kay ano ka gud man dumuroy? Pilipino nabulsot na liwat han kumunoy. Hingyap yana han Waraynon kusog ni Sumuroy Pangamas - kamas
  • Inin nga artikulo mahitungod han lalawigan o probinsya. Para hin impormasyon mahitungod han isla pakadto han artikulo nga Leyte. Para hin impormasyon mahitungod
                                     

Joseph Uy

Hi Joseph Uy usa nga Waraynon nga musikero ngan kompositor. Sumala kan Doms Pagliawan, hiya an syahan han mga bag-o nga mga musikero nga nagrekord han iya mga kanta tikang ha Catbalogan, Samar. Kadam-han iya mga album mga pag-areglo hin kuratsa, jota ngan iba pa nga mga sayaw ha Sinirangan nga Kabisay-an.

                                     

Kapilya ni Maria Diana

An Kapilya ni Maria Diana in maaagian ha bungto han Gandara, Samar nga nagsisirbe nga puruy-han bantog nga patay nga lawas ni Maria Diana Alvarez nga ginpapamatuod nga milagrosa han mga Gandareño.

                                     

Domingo Ezguerra

Hi Padre Domingo Ezguerra usa nga Heswita nga padi nga espanyol han ika-17 nga siglo. Nagsirbe hiya didto han mga bungto han Dagami ngan Carigara ha Leyte, ha Catbalogan, Samar, ha Cebu ngan ha Iloilo. Hiya an nagsurat han Arte de la lengua bisaya de la provincia de Leyte Arte han Binisaya nga yinaknan han probinsya han Leyte. Ini amo an syahan nga libro hin gramatika para han Winaray nga yinaknan.

                                     

An Marol Han Leyte

Pagka mahamut an marol Bukad han tuna Kamakawiwili han kahamut niya; Kundi labi na an marol nga leytena Bantug yumakan, bantog humiyon, bantug tumawa An dit’ ha amon man nga marol Maaram magyakan diri angol Maaaram mamati diri bungol Natahi, nakatin hin sipul.

                                     

Verne D. Mudge

Natawo hi Verne D. Mudge han Septyembre 5, 1898. Han 1942, ginpasaka hiya ngadto hin pagka-koronel, usá nga komandante nga opisyal han Syahan nga Cavalry Division. Han 1944, ginhimo hiyá nga Major-Heneral ngan komandante han nasabi nga division. Hiyá an namuno han Syahan nga Cavalry Division han paglugsong hiní ha White Beach, dida han Paglugsong ha Leyte han Oktubre 20, 1944. Han pagtikang han 1945, api hiyá han pag-awayan ha Manila ha Pilipinas. Namatay hiyá han Enero 29, 1957,ha edad nga 58.

                                     

Sanghiran san Binisaya

An Sanghiran san Binisaya ha Samar ug Leyte usa nga katig-uban o akademya nga nagbandilyo ngan nagdudumara han pag-intelektwalisar han Winaray nga yinaknan. Gintukod ini han 1909 ni Norberto Romuáldez, Sr. Inin sanghiran nagmantala hin mga lagda o surundon han pagsurat ngan gramatika han Winaray o Binisaya ha Samar ug Leyte. Upod han mga api nga unob hini mga manunurat sugad kanda Iluminado Lucente, Eduardo Makabenta, ngan Vicente I. de Veyra. Yana diri na aktibo ini nga sanghiran.