ⓘ Binisaya. Iton Binisaya amo iton tawag hiton mga butang han mga Bisaya. Iton literal nga pangahulogan hini amo an paagi han Bisaya. Ginagamit gihapon ini pagtaw ..

Katundan

An Katundan o Natondan usa nga direksyon han heyograpiya. Kaatubang ini han Sinirangan ngan nahamutang ha rekto nga anggulo tikang ha Salatan ngan Amihan. "Wisti" ini amu in usa nga uryintasyun hit usa nga butang nga adi ha iya wala. Dinhi natunud an adlaw ngan it bulan. Kumpas

Sinirangan

An Sinirangan o Sidlangan usa nga direksyon han heyograpiya. Ini an kaatbang han Katundan o Natondan ngan rekto nga anggulo han Salatan ngan Amihan.

Amihan

An Amihan o Amihanan usa nga direksyon han heyograpiya. An Amihan amo gihapon an ngaran han hangin nga tikang ha amihan ngan agsob liwat gamiton ha pagtawag han hangin ngan sulog tikang ha dumagsaan.

Hindang

An Hindang usa nga ikalima nga klase nga bungto han probinsya han Leyte ha Sinirangan nga Kabisay-an ha Pilipinas. Binisaya nga Sinugboanon an lumad nga yinaknan dinhi. Sumala han 2000 census, an Hindang mayda populasyon nga 18.493 ka tawo ha 4.009 nga panimalay.

Laon (pansayod)

An Laon puyde mangahulogan han mga nasunod laon o laón --Pulong ha Winaray nga nangangahulogan nga Laon o Laón --Tawag han labaw nga dyos nga ginsisingba han mga Bisaya ugsa han pag-ulpot han mga Espanyol. Laon, Aisne - usa nga komyun ngan ulohan han departamento han Aisne ha rehiyon han Picardie ha Fransya. 12279 Laon, usa nga main-belt nga asteroid US Laon, usa nga team hin Fransesa nga asosasyon nga futbol.

Petrolyo (krudo)

Para hin iba nga mga paggamit, pakadto han petrolyo pansayod An petrolyo o petrólyo o kundi man petróliw usá nga natural nga aada nga may pagkadarag-nga-itom nga likido nga nabibilngan ha mga heyolohiko nga mga kahimo. An pulong nga "petrolyo" ginagamit pagtawag hin krudo nga lana ngan ha mga produkto nga naidadangat hin gin-refine nga lana. Ha Winaray, an pulong nga "petrolyo" agsob ginagamit pagtawag hin keroseno, an likido nga ginbubutang ha lampara.

Cuyo, Palawan

An Cuyo usa nga ika-upat nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Palawan ha Pilipinas. Sumala han census han tuig 2000, mayda ini populasyon nga 18.257 ka tawo ha 3.609 nga mga panimalay. Binisaya nga Cuyonon an lumad nga yinaknan han Cuyo.

Leyte (pansayod)

An Leyte ngaran hin usa nga isla, lalawigan ngan gulfo ha Sinirangan nga Kabisayan. Ngaran liwat iton Leyte hin bungto ha lalawigan han Leyte.

Petrolyo

Para hin mga iba nga paggamit, pakadto hit petrolyo pansayod Iton keroseno in usa nga hidrokarburo nga liquido nga may kombustible nga petrolyo, agsob usa ini nga talo, pero madadasok ngadto ha madadaradara nga industriya. Ha Winaray, agsob tinatawag iní gihapon nga petrolyo o petrólyo kay tikang iní hin krudo nga lana nga an tawag gihapon petrolyo. Amo iní in likido nga ginbubutang ha lamparilya o sulu. Ha iba nga mga Winaray, tinatawag gihapon iní nga petróliw. Agsob ginagamit an pagtawag nga petróliw-de-alumbrado o kundi man petrólyo-de-alumbrado basi masayod nga keroseno ngan diri krud ...

Salatan

An Salatan usa nga direksyon han heyograpiya. Ha Winaray puyde liwat tawagon ini nga Habagat alternatibo nga kasurat: Habágat o Habagatan puyde liwat habagatnan. Kundi an pulong nga Habagat o Habágat agsob nga ginagamit pagtawag han direksyon nga salatan-katundan o kundi man an hangin han salatan o salatan-katundan. An Salatan agsob liwat nga ginagamit pagtawag han hangin ha salatan ngan han salatan-katundan nga hangin o habagatan.

Chess

Chess ngada ha Open Directory Project Mga organisasyon internasyonal IBCA – International Braille Chess Association FIDE – World Chess Federation ICCF – International Correspondence Chess Federation Mga balita The Week in Chess Chessbase news

Barotac Nuevo

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray An Barotac Nuevo usa nga ikatulo nga klase nga bungto ha lalawigan o probinsya han Iloilo ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon han Kabisay-an ha Pilipinas. Sumala han 2000 nga census, mayda ini populasyon nga 45.804 ka tawo ha 8.757 nga mga panimalay. It bungto mga usa-ka-oras hin biyahe ha auto tikang han Syudad han Iloilo, an kapital han bungto. An sawang o poblacion han bungto pag-ultan ngadto han mga bungto han Pototan, Dingle, Anilao ngan Dumangas.

                                     

ⓘ Binisaya

Iton Binisaya amo iton tawag hiton mga butang han mga Bisaya. Iton literal nga pangahulogan hini amo an paagi han Bisaya. Ginagamit gihapon ini pagtawag han mga yinaknan han mga Bisaya.

                                     

1. Binisaya nga mga Yinaknan

An Binisaya nga mga yinaknan o Binisaya nga mga pinulongan han Pilipinas, upod han Tinag-alog ngan Bikol, kabahin han Butnga nga Pilipinhon nga banay hin mga yinaknan. Kadam-han mga Binisaya nga mga yinaknan gingagamit ha Kabisay-an nga mga rehiyon pero gingagamit gihapon ini nga mga yinaknan ha Bicol nga Rehiyon labi na ha Sorsogon ngan Masbate, mga isla ha salatan han Luzon sugad han mga kapuropod-an nga nagbubug-os han Romblon, an amihanan nga katundan nga mga dapit han Mindanao, ngan ha probinsya han Sulu nga nahamutang ha habagatan o salatan-katundan han Mindanao.

Mayda mga katloan o sobra katloan nga mga yinaknan nga lakip han grupo han mga Binisaya nga yinaknan. An Binisaya nga yinaknan nga gidamoi an mga nagamit amo an Sinugboanon nga Binisaya, nga gingagamit hin mga 20 ka milyon o ribo nga mga tawo nga ira kalugaringon yinaknan ha Butnga nga Kabisay-an, amihanan ngan sidlangan nga bahin han Mindanao. Duha pa nga mga kilalado nga mga Binisaya nga yinaknan amo an Hiligaynon, nga ginagamit hin mga 7 ka milyon o ribo ha Katundan nga Kabisay-an ngan an Winaray nga ginagamit hin 3 ka milyon o ribo ha Sinirangan nga Kabisay-an.

                                     

2. Diri la uusa nga yinaknan it Binisaya

An mga lumad nga mga nagbibinisaya, labi na an mga nagamit hin Binisaya nga Sinugboanon, Binisaya nga Hiligaynon, ngan Binisaya nga Winaray diri la natawag hit ira yinaknan han lokal nga ngaran, pero tinatawag gihapon nira an ira tagsa yinaknan nga Bisaya o Binisaya, nga buot sidngon Binisaya nga yinaknan.

It mga Bisaya natawag hit ira mga tagsatagsa nga mga yinaknan nga Binisaya. Iton pulong nga "Binisaya" nangangahulogan nga "paagi han Bisaya" ngan ginagamit gihapon ini hin Bisaya nga paagi hin pagluto ngan panambal diri la ha yinaknan. Iton kalipong hiton kagamit ngan kahulogan han mga pulong nga "Bisaya" ngan "Binisaya" tungod han kakulangan han Iningles ngan Tinag-alog nga mga yinaknan nga amo la an mga yinaknan nga mayda opisyal nga status ha nasod. Ha Iningles iton mga pulong nga "Bisaya" ngan "Binisaya" ginhuhubad hin parehas ha Iningles nga "Visayan" ngan ha Tinag-alog nga "Bisaya".

Ini nga lista ha ubos naglilista han mga Pilipinhon nga mga yinaknan nga tinatawag nga Bisayan o Binisaya han Summer Institute of Linguistics. Bisan man kon ngatanan hini lakip han amo la gihaon nga pamilya hin yinaknan nga Binisaya, diri ngatanan nga mga nagamit hini natawag hit ira kalugaringon nga Bisaya. Iton mga Tausug pananglitan, nagamit la han ngaran nga "Bisaya" pagtawag hin mga Kristyano nga mga Bisaya.

An Tausug diri nagkikilala ha ira kalugaringon nga mga Bisaya hira. It ira yinaknan ginklasipika hin mga linggwista nga api han mga Binisaya nga yinaknan, pero it mga Tausug diri natawag hit ira kalugaringon nga mga Bisaya.